Новостная лента

Дни Санкт-Петербурга официально стартовали  20 сентября, в Дагестане. В рамках цикла мероприятий в Национальной библиотеке прошел круглый стол «Межрегиональное сотрудничество между Республикой Дагестан и Санкт-Петербургом».

В рамках мероприятия состоялись выступления руководителей органов исполнительной власти республики и Северной столицы.

От имени Главы РД, Народного собрания Дагестана и Правительства республики гостей поприветствовал первый вице-премьер Анатолий Карибов. «Мы высоко ценим поддержку руководства Санкт-Петербурга в вопросах взаимовыгодных связей между нашими регионами. Для нас большая честь принимать в республике гостей из нашей Северной столицы. Сегодня Санкт-Петербург является одним из самых развитых регионов России. Для Дагестана этот город перспективный партнер с большим экономическим, научно-техническим и культурным потенциалом. Между нашими регионами исторически сложились крепкие узы дружбы.

Согласно переписи населения в Санкт-Петербурге проживает порядка 45 тыс. дагестанцев. Приятно отметить, что наши земляки представлены практически во всех отраслях жизни города. В городе функционирует Общественный совет дагестанцев, Содружество молодежи Дагестана, Санкт-Петербургский культурный центр имени Расула Гамзатова.

Отмечу, что в последние годы в культурной столице России проводятся масштабные мероприятия, которые знакомят петербуржцев с историей и традициями нашей республики», – сказал Карибов и сообщил, что в мае в 2018 году планируется проведение дней Дагестана в Санкт-Петербурге.

Председатель Комитета по внешним связям СПБ Евгений Григорьев подчеркнул, что развитие торгово-экономических отношений между регионами – это фундамент для расширения связей в различных сферах.

«Наши регионы – проверенные временем партнеры. Очень удачным для торговых отношений был 2015 год. Тогда объем товарооборота между субъектами достиг порядка 480 млн рублей. В 2016 году этот показатель немного снизился. На берегах Невы хорошо знают продукцию дагестанских производителей. В прошлом году из республики в Северную столицу вывезены товары на сумму 64 млн рублей, это в 4 раза больше чем в 2015.

В Северной столице успешно работает Представительство Республики Дагестан во главе с Гасаном Гасановым. Это человек, который делает большую работу. Многие именно через него узнают о Дагестане. Он достойный представитель вашего региона», – сказал Григорьев и выразил благодарность дагестанским коллегам от губернатора Санкт-Петербурга.

Он также подчеркнул, что между двумя субъектами сложились промышленные кооперационные связи. Так, завод им. Гаджиева поставляет свою продукцию на судостроительные предприятия Санкт-Петербурга. Кроме того, в 2016 году между предприятиями города и министерством промышленности Дагестана подписано еще 4 соглашения.

Заместитель председателя Правительства – министр экономики и территориального развития РД Раюдин Юсуфов подчеркнул важность поддержки торговых отношений между регионами.

«Дагестанцы – люди очень предприимчивые и трудолюбивые. У нас очень хорошо развит агропромышленный комплекс. Известны во многих регионах дагестанские коньяки, сельскохозяйственная продукция, игристые вина, баранина и другая различная продукция. Что касается социального развития и экономических показателей республики, то они все положительные. За 8 месяцев текущего года индекс промышленного производства достиг 135,2%.

У нас хорошие связи с вашими судостроительными предприятиями. Кроме того, у Дагестана есть возможности поставки в Санкт-Петербург различных строительных материалов, начиная от дикого камня, заканчивая известняком. Мы готовы заключить с Санкт-Петербургом соглашения и выполнять их на уровне руководства республики», – сказал министр.

Также с докладами выступили глава Минтуризма Дагестана Рабият Закавова, начальник сектора розничной торговли Комитета по развитию предпринимательства и потребительского рынка Санкт-Петербурга Алексей Литвенюк, министр здравоохранения РД Танка Ибрагимов и другие участники круглого стола.

Отметим, Дни Санкт-Петербурга продлятся в Дагестане до 22 сентября. В течение этих дней запланирован ряд мероприятий. В частности, высококвалифицированные врачи из Северной столицы проведут консультации жителей республики и встретятся с коллегами из Дагестана.

Также и сами гости подготовили насыщенную культурную программу: знаменитый театр юного зрителя им. Брянцева представит дагестанскому зрителю легендарную постановку «Старосветские помещики», а петербургский театр Karlsson Haus покажет два детских спектакля «Одиссей» и «Цыпленок».

Yaşasaydı, bu ilin sentyabrında 65 illiyini birgə qeyd edəcəyimiz istedadlı şair, təşəbbüskar müəllim, həvəskar jurnalist İzmirağa Töhmərlinin sağlığında 2 şeir kitabı (“Cızığımdan çıxmaram”-2002, “Mən belə yaşadım”-2005) nəşr olunmuşdu. Bir şeirində: “Bu dünyanı çox sevirəm, Çox yazmışam, hələ yazıram. Böhtan atıb şərləmirəm, Necə görürəm elə yazıram”-deyən İzmirağa müəllimin, müxtəlif illərdə yerli və respublika mətbuatında 100-ə yaxın şeiri, 10-dan çox məqaləsi, bir neçə hekayəsi və bir povesti də dərc edilmişdi. Rəhmətlik 40 illik yaradıcı ömründə demək olar ki, bütün mövzularda və vəznlərdə qələmini sınamış, özünəməxsus üslubu ilə uşağlı-böyüklü 20-dən çox adama şeir ithaf etsə də, bildiyim qədərincə, ona sağlığında 6, vəfatından sonra da 3 şair şeir, elegiya, məqalə həsr etmişdi. Tanınmış şair Əjdər Ol İzmirağa müəllimin ilk kitabına (2002) yazdığı ön sözdə onu və yaradıcılığını ümumən belə xarakterizə etmişdir: “ Orta yaşında olan bu şair sadə, səmimi, duzlu-məzəli şeirlərilə seçilir. O, kəndçi gözüylə yaxşını yamandan, ağı qaradan seçməyə çalışır və bunları bədii görüntüyə gətirir”. Filologiya elmləri namizədi Akif Nəzərov isə mərhumun ikinci kitabına (2005)  yazdığı “ Sabir ədəbi məktəbinin layiqli davamçısı” adlı rəyini aşağdakı cümlələrlə bitirir: “Şairin hər şeirində bir həqiqət var və bu həqiqətlər onun iti qələmi ilə cəsarət tapıb üzə çıxır. Həmişə ilhamın poetik həqiqətlərlə pərvazlansın, şair-vətəndaş !”  Ömrünün son dövründə 2 ilə yaxın əməkdaşı olduğu “Şəfəq” rayon qəzetində dərc edilmiş 1-ci elegiya, mərhumla həmyaşıd və məktəb yoldaşı olan Cəlaləddin Budadoğluna məxsusdur. “Vida nəqməsi-Əlvida qardaş” adlı bu yazıdan aşağıdakı sətirləri məxsusi olaraq diqqətinizə təqdim edirəm ki, İzmirağa müəllim haqda təsəvvürünüz bir az da zənginləşsin: “Qabarlı əllərin, zəhmətin nə olduğunu yaxşı bilirdi, halallıq üstündə köklənən sarı simə bənzəri vardı İzmirağanın”, “İçində közü-közə calayıb qaladığı tonqalın, alovun bir gün özünü də yandıracağından qorxmurdu İzmirağa”, “İzmirağa Töhmərli şan-şöhrətə can atmadı, ucuz təriflərin ardınca qaçmadı. O, şəxsiyət idi, təmiz və saf insan idi, sadəliyi və səmimiyəti ilə bir çoxundan fərqlənirdi”.                                                 

“Şəfəq” rayon qəzetinin 06.10.2012 tarixli sayında öz 60 illiyinə həsr etdiyi “Şeir məni arxamdan vurub!” adlı ərzi-hal yazısında “şair dostum” deyib adını çəkdiyi adamın, dünyasını dəyişəndən sonra  arxasından sifarişli şəbədə-şeirlə vuracağını bilib-bildirmək istəyib sanki... “Şair İzmirağa Töhmərlinin dəfninə yazılan şeir” adlı 2-ci ithafın müəllifi həmin şair, məmur “dostu” Ramiz Qusarçaylıdır. AYB-nin ədəbi orqanı olan “Azərbaycan” jurnalının 12.2016-cı il sayında dərc olunan, İzmirağa Töhmərlidən, Talabıqışlaq kəndindən acıq çıxırmış, öc alırmış kimi yazılan bu şeir aşağıdakı misra ilə başlayır: "Səni basdırmağa gələn az idi," Dəfn mərasimində iştirak və çıxış edən iş yoldaşları, qələm dostları hörmətli Qəhrəman Qasımov (“Şəfəq” qəzetinin baş redaktoru, AJB üzvü), Şixəmməd Seyidməmmədov (“Tərəqqi” qəzetinin baş redaktoru, “Gülüstan” ədəbi məclisinin sədri, AYB üzvü), Kərim Dünyamalı (yazıçı, tədqiqatçı, jurnalist, AYB üzvü), C. Budadoğlu (şair, tarixçi, sabiq polis zabiti, AYB üzvü) və digər (iş yoldaşları Nazim Məmmədov, Məzahir Məmmədov, qələm dostları Naməddin Mirzəxanlı, Abdulla Məmməd və b.) iştirakçılardan aldığım məlumata görə (Ədəbi məclis və AYB bölmə sədri kimi R.Qusarçaylının özünə çıxış üçün söz verilsə də, nədənsə danışmağı lazım bilməyib...), dəfn mərasiminə 400-500 nəfərin qatılması, bu orta böyüklükdə kənd üçün nəinki az, tamamilə qənaətbəxş, normal sayılmalıdır. Və bu yubiley yazısında bütövlükdə təhlilə-tənqidə cəlb etmək istəmədiyimiz həmin şeir aşağıdakı iki misra ilə sonlanır: 
"Şairi çörəyə oynayan Vətən, 
Şairi öləndə yaxşı oynayır..." 

Bütün Talabı-Töhmər kəndi və mərhum şairi yaxından tanıyanlar yaxşı bilir ki, halal və zəhmətkeş bir yaradıcı ziyalı olan İzmirağa müəllim ömrünün son illərində ehtiyac içərisində yaşamayıb (üzün müddət müəllim işləmişdi, kənddə təsərufat yaratmışdı, rayon qəzetində çalışırdı və s.) və heç vaxt da bir parça çörək üçün, bu şeiri yazan artist kimi min oyundan çıxmayıb. Sonrası da, 7 yerə bölünmüş, Qarabağı işğalda olan Vətən torpağı, dərdlərinin poetik tərcümanı olan şair oğlu öləndə niyə oynasın ki- bu misralardakı məsuliyətsiz bənzətmə həm də Vətənə, Millətə sayğısızlıq ifadə etməkdədir. Öz ölümü üçün "Bilirsənmi mən öləndə/ Qəbrim üstə kim gələcək? Göy üzündən mələk-mələk/ Salameleyküm gələcək..." (Azərbaycan jurnalının həmin sayı-səh.85) yazan özünəvurğun şair-məmur, 20 ildən çox söz və çörək kəsdiyi, şəxsiyət və şairliyi bir-birini tamamlayan abırlı insan kimi tanıdığımız İzmirağa müəllimin ölümünü, ilhamının şeytani vəsvəsəsinə mövzu seçməkdən utanmadımı?! R.Qusarçaylının Quba Bölmə sədrliyi dövründə AYB üzvü ola bilməyən rəhmətlik İzmirağa müəllim, neçə illər “siyahıda növbədəsən” yalanına inanıb xəbər gözləyə-gözləyə ömrünü başa vurdu... “Şeir mənim qiyamətimdir” deyən və mərhum şair “dostu”nun dəfninə belə aşağılayıcı şeir ithaf edən, sağlığında aldadaraq yolunu bağlayan bu başabəla şair görəsən Qiyamət günü İzmirağanın qarşısına hansı üzlə çıxacaq...

Yuxarıda qeyd etdiyim jurnaldan əlavə, 2014-cü ildən bəri lent.az, kulis.az, türkmədəniyəti.com  saytlarında, “Amal” dərgisində dərc etdirdiyi və şəxsi profilində paylaşdığı (üstəlik, bu il nəşr etdirdiyi "Gedəsən dünyanın axırınacan" kitabına da daxil etdiyi) 32 misralıq bu şər-şəbədə şeirin 16 misrası birbaşa mərhum şairin ruhuna hörmətsizlik, şəxsiyətinə təhqir və yaşadığı kəndə iftiralarla doludur.  10.09.1952 təvəllüdlü, 05.01.2014 tarixdə vəfat etmiş mərhum şairin tapdanmış hüququnu, hörmətini qorumaq, bərpa etmək daha çox ailəsinin, həmkəndlilərinin boynunun borcu olsa da, rəhmətliyi tanıyıb-tanımamasından asılı olmayaraq bütün vicdanlı qələm əhlinin, ilk növbədə də qubalı yazarların mənəvi görəvi olmalıdır-çünki, özünü müdafiə etməsi mümkün olmayan mərhum şairə və yaşadığı kəndə qarşı bu qaralama kompaniyası digər bir qubalı şair tərəfindən aparılır.               

Poetik həyat tarixçəsi adlandıra biləcəyimiz “Mən belə yaşadım” şeirində İzmirağa müəllim öz ömrünü belə nəzmə çəkib: “Bütün dərslərdən beş almışam, təkcə ikiüzlülük, yaltağlıq “fənni”ndən kəsilmişəm. Dünyaya öz münasibətim, öz baxışım olub, Yarı dərviş, yarı vərdiş ömrü sürmüşəm. Sonuncu mənzilə gedən qatarda biletsiz sərnişinəm elə bil”. Ölümünlə, səni “hərtərəfli dişinə çəkən həyatın sağlığında gördüyün hər üzündən” qurtulsan da, “vəsiyyətə vaxtın olmadığı” üçün, dırnaqarası dostların dilinə-dişinə düşmək üzsüzlüyündən qurtula bilmədin beləcə... Bugünlərdə bir daha yəqin etdim ki, toplumda törədilən pisliklərin artıb çoxalmasında pislərdən daha çox, problemləri aradan qaldırmaq yönündəki fikir fərqlərinə görə birləşə bilməyən, törədilmiş pisliklər nəticəsində birbaşa şəxsinə ziyan dəymədikcə qarşısını almaq üçün hərəkətə keçməyən yaxşılar (daha doğrusu, özlərini yaxşılardan sayanlar) günahkardır. Ürəyini təkcə vərəqlərə boşaltmağla kifayətlənməyən İzmirağa müəllim bir şair və ziyalı kimi, imkanı dairəsində haqqın tərəfində, haqlının yanında durmağı bacaran kişilərdən idi. Allah ona qəni-qəni rəhmət eləsin, qədrini bilib hörmətini saxlayanlara da can sağlığı versin ki, ara-sıra yaradıcılıq nümunələrindən dərc etdirərək gələcək nəsillərə də ərməğan edə bilsinlər...
Cabir Alpoğlu Albantürk (şair-publisist, AYB üzvü)

 

MƏN  BELƏ  YAŞADIM

Mən  hamı  kimi  deyil,

Başqa  donda,

başqa  biçimdə  böyümüşəm.

Mən  əzab-əziyyətin  içində  doğulub,

Ayaqlarımın  ucunda  böyümüşəm.

Heç  vaxt  bəxtim  gətirməyib,

Heç  vaxt  bəxtim  olmayacaq.

Öləndə də  qəflətən  öləcəyəm,

Vəsiyyətə  vaxtım  olmayacaq.

Yarı dərviş, yarı vərdiş ömrü  sürmüşəm,

Cəhənnəmin  özünü  Bakıda –

tələbə  vaxtı  görmüşəm.

Dünyaya  öz  münasibətim,

öz  baxışım  olub.

Tələbə  dostumun  gen pencəyinin  içində,

Televiziyada  çıxışım  olub.

Gecə-gündüz  oxumaq-öyrənmək  olub

Məqsədim, peşəm.

Bütün  dərslərdən  beş  almışam – təkcə

İkiüzlülük, yaltaqlıq

«fənni»ndən  kəsilmişəm.

Dostlarım  deyir ki, nə  olsun!

Fərsizəm, avamam, dişsizəm.

İki  ali  təhsil  diplomuyla

Yeddi  ildir  işsizəm.

Həyatın  hər  üzünü  görmüşəm,

Həyat  məni  hərtərəfli 

Çəkib  dişinə...

Mən də  Cavid  əfəndi  kimi,

Sonuncu  mənzilə  gedən  qatarda

Biletsiz  sərnişinəm...

 

 BƏHMƏNİN  NAĞIL  PAYI

Dərə ilə gedirdim,

Qabağıma dağ çıxdı.

Sıxdım dağın döşünü,

Süd yerinə yağ çıxdı.

 

Göy göydə, yer yerində,

Arzularım dərində,

Oturub bir sərində,

Qarpız kəsdim, ağ çıxdı.

 

Tutdum çayda axarı,

Qalxdım üzüyuxarı,

Gördüm gözüm ağarır,

Kiprik sandım, ox çıxdı.

 

Fikrim eldə, obada,

Gah yerdə, gah havada.

Bir quş tutdum yuvada,

Yumurtası lax çıxdı.

 

Dedim qalxım qayaya,

Fikrim yata, uyuya,

Dərdi atdım quyuya,

Minib qoçu sağ  çıxdı...

 

Necə  yaşayırsınız?!

(şair  dostlarıma)

Beş -on  manat  tapanda,

Kefləri  xoş  şairlər.

Necə  yaşayırsınız?!

Cibləri  boş  şairlər.

 

Köynəyi  tapılanda,

Pencəyi  olmayanlar.

Sözdən, sevgidən  başqa 

Heç nəyi  olmayanlar.

 

Haqsızlığa  acıdil,

Dözümlü,  mərd  şairlər.

Ürəkləri  inci, tül

Qələmi  sərt  şairlər!

Necə  yaşayırsınız?

 

Hövsanda, Lökbatanda,

Zirədə  yaşayanlar.

Yarı  ömürlərini

Kirədə  yaşayanlar.

 

Ac  qarın, dinc  qulaqla

Haydan, haraydan  uzaq.

Qudurğan  məmurlardan,

Pullu  saraydan  uzaq

Necə  yaşayırsınız?!

 

Qanıqara  anında

“Gözüqara”  şairlər,

Arvad-uşaq  yanında

Üzüqara  şairlər!

Necə  yaşayırsınız?

1989

 

Mərhum qubalı şair İzmirağa Töhmərlinin 3 şeirlərini Ə.Salahzadə adına “Avanqard şeir müsabiqəsi”nə təqdim edirik

Наши контакты

ГБУ Республиканская газета " Дербент"

Республика Дагестан  г. Дербент

ул.Ленина, д. 48

тел:   4-74-33

www.derbend.ru

номер свидетельства ЭЛ № ФС 77 - 70956

дата регистрации 07.09.2017

форма распространения  Сетевое издание

Территория распространения  Российская Федерация, зарубежные страны

языки - азербайджанский, русский

учредители- ГБУ РД редакция республиканской газеты " Дербент"

email:gazetaderbend@mail.ru

JoomShaper