Новостная лента

Məlumdur ki, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti fəaliyyət göstərdiyi illərdə çətin daxili və xarici amillərlə qarşılaşdığından Naxçıvana istənilən səviyyədə diqqət yetirə bilməmişdir. Bundan istifadə edən erməni daşnakları bölgəyə ardı-arası kəsilməyən basqınlar etmiş, əhalini qorxu və vahimə içərisində saxlamış, onları soyqırıma məruz qoymuş, Naxçıvanı azərbaycanlılardan təmizləməyə çalışaraq onu “böyük Ermənistan”a qatmaq istəmişlər. Bölgənin təhlükəsizliyini təmin etmək və ermənilər tərəfindən işğalına yol verməmək üçün Araz-Türk Respublikası yaradılmışdır. Tarixi tədqiqatlarda Araz-Türk Respublikasının yaranma tarixi və yeri mübahisəlidir. Fikrimizcə, bir sıra məntiqi mülahizələri, tarixi hadisələrin təhlilini əsas götürsək, Araz-Türk Respublikasının 1918-ci il noyabrın 3-də yaradıldığını təsdiq edə bilərik. Araz-Türk Respublikası qısa müddət fəaliyyət göstərməsinə baxmayaraq, bölgənin taleyində mühüm rol oynamaqla Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ərazi bütövlüyünü təmin etmişdi. O, Naxçıvan əhalisinin qüvvələrinin düşmənlərə qarşı mübarizə üçün birləşdirilməsində mühüm rol oynamaqla yanaşı, bölgənin ermənilər tərəfindən işğal edilməsinə imkan verməmişdir. ArazTürk Respublikası dövründə əldə edilmiş nailiyyətlər təkcə o dövr üçün yox, Naxçıvan bölgəsinin taleyi, bu günü və gələcəyi üçün də çox böyük əhəmiyyətə malikdir.

         1920-ci il noyabrın 29-da Ermənistanda bolşevik hakimiyyəti yaradıldı. Bu münasibətlə Azərbaycan Hərbi İnqilab Komitəsi 1 dekabr 1920-ci ildə bəyanatla çıxış etdi. Bəyanat Rusiyanın diktəsi ilə yazılmışdı və “iki sovet respublikası arasında ərazi mübahisələrinin” Azərbaycanın milli mənafeyinə zidd şəkildə həll edilməsinə yönəlmişdi. Bəyanatda deyilirdi: “… Bundan sonra heç bir ərazi məsələsi əsrlər boyu qonşu olan iki xalqın qanının tökülməsinə səbəb ola bilməz. Zəngəzur və Naxçıvan qəzaları Sovet Ermənistanının ayrılmaz hissəsidir. Dağlıq Qarabağın zəhmətkeş kənd­lilərinə isə öz müqəddəratını təyin etmək hüququ verilir. Zəngəzur ərazisində bütün hərbi əməliyyatlar dayandırılır. Sovet Azərbaycanının bütün qoşunları oradan çıxarılır”.

         Azərbaycan İnqilab Komitəsinin bəyanatı Naxçıvan və Zəngəzur müsəlman əhalisinin güclü narazılığına səbəb oldu. Ermənilərin alçaq niyyətlərinə bələd olan Naxçıvan əhalisi diyarın Azərbaycandan qoparılmasına qarşı etiraz etdi. Bu bəyanat Türkiyə nümayəndələrinin də etirazı ilə qarşılandı. Vəziyyətin kəskinləşdiyini görən Azərbaycan rəhbərliyi Behbud ağa Şahtaxtinskini Naxçıvana göndərdi. Naxçıvan əhalisi ilə görüşlər zamanı Behbud ağa Şahtaxtinski açıqca demişdi: “Siz torpağınızla birlikdə öz müstəqilliyinizi saxlamaq istəyirsinizsə, burada istinad edə biləcəyiniz yeganə qüvvə Türkiyə qoşunlarıdır. Xalq bu qoşunların ətrafında sıx birləşməlidir. Sizin müstəqilliyinizi və torpağınızı yalnız onlar qoruyacaqlar və sizi ağır fəlakətdən xilas edəcəklər”. Behbud ağa Şahtaxtinskinin keçirdiyi mitinqlərdə əhalinin böyük əksəriyyəti Naxçıvanın Azərbaycan SSR-in himayəsində müstəqil sovet respublikası kimi təşkil edilməsi arzusunda olduqlarını bildirmişdi. Ermənistan Respublikası Naxçıvan əhalisinin iradəsi qarşısında dura bilməyib diplomatik fənd işlətdi və Naxçıvanı 1920-ci il 28 dekabr bəyanatı ilə müstəqil sovet respublikası kimi tanıdığını bildirdi və daşnakların ona qarşı ərazi iddialarından imtina edildiyi göstərildi. Rusiya tərəfi də müəyyən siyasi səbəblərdən Naxçıvanın müsəlman əhalisinin iradəsi ilə hesablaşaraq Türkiyə tərəfinin təkliflərini, Azərbaycan bolşevik rəhbərlərinin bir sıra üzvlərinin mövqeyini nəzərə alaraq Naxçıvanın öz müqəddəratını həll etmək hüququnu tanımaq məcburiyyətində qaldı.

         Naxçıvan ərazisini Azərbaycandan ayıran Zəngəzur mahalının Ermənistana verilməsi Naxçıvanın muxtariyyət məsələsini zəruri etdi. Ermənistan SSR hökuməti Naxçıvanı ilhaq etmək üçün yeni cəhdlər göstərdi. Lakin 1921-ci ilin yanvarında keçirilmiş rəy sorğusunda Naxçıvan əhalisinin 90 faizdən çoxu mahalın muxtariyyət statusunda Azərbaycan SSR-in tərkibində qalmasına səs verdi.        Naxçıvanın Azərbaycanın tərkibində qalmasına çalışan Behbud ağa Şahtaxtinskinin fəaliyyətini xüsusi qeyd etməliyik. Onun Rusiya XKS-nin sədri V.İ.Leninə göndərdiyi 1921-ci il 1 mart tarixli teleqram-məktubunda Naxçıvan, Zəngəzur, Dağlıq Qarabağ, Zaqatala, Borçalı, Qarayazı düzü, Dağıstan, Şimali Qafqaz müsəlman xalqlarının milli tərkibi, sayı haqqında məlumat verilir. O, bu məktubda Naxçıvan, Zəngəzur və Dağlıq Qarabağ ərazilərinin gələcəyindən duyulan narahatlığı çatdırmış, bu mahalların milli tərkibi və coğrafiyasına dair arayışları da əlavə etmiş, Naxçıvan bölgəsi ilə bağlı faydalı təkliflər vermişdi. Behbud ağa Şahtax­tinskinin təklifləri V.İ.Lenini maraqlandırmış və o, məsələnin RK(b)P MK Siyasi Bürosunda müzakirə edilməsi barədə göstəriş vermişdi.

         Bu zaman Türkiyə nümayəndə heyəti Rusiya ilə danışıq aparmaq və müqavilə bağlamaq üçün Moskvaya gəlmişdi. Nümayəndə heyətinə əvvəlcə Bəkir Sami bəy, sonra isə Yusif Kamal bəy rəhbərlik edirdi. Fevralın 26-da başlayan danışıqlar martın 16-da “Dostluq və qardaşlıq haqqında” Moskva müqaviləsi ilə nəticələndi. Müqavilə 16 maddə və 2 əlavədən ibarət idi. Həmin gün RK(b)P MK Siyasi Bürosu Behbud ağa Şahtaxtinskinin təkliflərini bəyənərək Azərbaycanın tərkibində Naxçıvan Sovet Respublikası yaradılması haqqında qərar qəbul etdi. Moskva müqaviləsinin üçüncü maddəsinə əsasən, Naxçıvana Azərbaycanın tərkibində muxtariyyət statusu verildi.

         1969 -cu ilin 14 iyulundan Azərbaycana rəhbərlik etməyə başlayan ümummilli lider Heydər Əliyev keçmiş Sovetlər Birliyində geridə qalan respublikanı qısa müddətdə geniş tərəqqi yoluna çıxarmış, dünyada tanıtdırmışdır. O dövrdə (1969-1982) sosial, siyasi, iqtisadi və mədəni həyatın bütün sahələrində böyük uğurlar qazanılmış, iqtisadi potensial yaradılmış, əhalinin rifahı xeyli yüksəlmiş, elm, təhsil, səhiyyə, mədəniyyət güclü inkişaf prosesi keçirmiş, milli şüurun oyanışı və dirçəldilməsi istiqamətində çox mühüm işlər görülmüşdür. Azərbaycanın 1991-ci ildə qovuşduğu müstəqilliyin əsası xalqımızın böyük oğlu Heydər Əliyevin respublikaya birinci rəhbərliyi dövründə qoyulmuşdur.

          SSRİ Nazirlər Soveti sədrinin birinci müavini vəzifəsində çalışdığı və Siyasi Büronun üzvü olduğu 1982-87-ci illərdə də görkəmli siyasətçi və dövlət xadimi Heydər Əliyev bütün imkanlarını, gücünü və bacarığını Azərbaycanın tərəqqisinə yönəltmişdir. Aydın siyasi mövqeyə, böyük vətəndaş qeyrətinə malik ulu öndər Heydər Əliyev Bakıda da, Moskvada da zaman-zaman Azərbaycanın bədxahlarının təzyiqləri ilə üzləşmiş, lakin heç bir qüvvə onu tutduğu haqq yoldan, xalqa və yurda fədakar xidmət amalından döndərə bilməmişdir. 1969-cu ilin 14 iyulu kimi, 1990-cı ilin 22 iyul günü də Azərbaycanın müasir tarixinə qızıl hərflərlə yazılmışdır. 1990-cı ildə Azərbaycan ağır dövr yaşayırdı. Xalqımız məhv olmaq təhlükəsi ilə üz-üzə qalmışdı. Belə bir dövrdə - 1990-cı ilin iyul ayının 20-də Bakıya, iki gün sonra isə Naxçıvana gələn ümummilli liderimiz Heydər Əliyev xalqın xilaskarına çevrilmişdir. Fəal yaradıcı gücə malik olan inkişafın Heydər Əliyev modeli Naxçıvan nümunəsində Bu gün ölkəmizin, o cümlədən muxtar respublikamızın sosial-iqtisadi, elmi və mədəni həyatında əldə edilən böyük nailiyyətlərin əsasında fəal yaradıcı gücə malik olan Heydər Əliyev milli dövlətçilik konsepsiyası, inkişafın Heydər Əliyev modeli dayanır. Ulu Öndərimizin müəyyənləşdirdiyi inkişaf strategiyasının reallaşdırılması sayəsində 20 ildən artıqdır ki, Naxçıvan Muxtar Respublikasının tərəqqisi ilə fəxr edir, qürurlanırıq. Bütün bunlar həm də nümunəvi vətənpərvərliyin, dövlətçiliyə dərin sədaqətin, sabitliyin, sosial-iqtisadi yüksəlişin təmin edilməsinin, ən əsası isə rəhbər qayğısının nəticəsidir. Ulu öndər Heydər Əliyev çıxışlarından birində demişdi: “...Naxçıvanda işlər lazımi səviyyədə gedir. Vasif Talıbovu bu vəzifəyə seçəndə mən onun çox xüsusiyyətlərini bilirdim. O, sübut etdi ki, Vətəninə, millətinə, xalqına sədaqətli olan adam yaşından asılı olmayaraq böyük işlər görə bilər”. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev Naxçıvan səfərlərindən birində demişdi: Heydər Əliyev öz vətəninə, doğulduğu yerə- Naxçıvana gəldi. Onun gəlişi Naxçıvanı bəlalardan qurtardı. Naxçıvanlılar Heydər Əliyevi qorudular, Heydər Əliyev isə Naxçıvanı qorudu.

         Siyasi fəaliyyətdə uğur qazanmaq üçün ictimai inam və etibar başlıca şərtdir. Yalnız öz fəaliyyətini xalqa layiqli xidmət prinsipi üzərində quran və bunu əməli işi ilə sübuta yetirən şəxslər yüksək etimada layiqdirlər. Elə bu səbəbdən də ictimai rəyə əsaslanan, insanların maraq və mənafeyinə xidmət edən siyasi fəaliyyət hər zaman dəstəklənir, təqdir olunur. Müstəqillik dövründə muxtar respublikada inkişafın mükəmməl modeli yaradılmışdır. Bu model dövlət müstəqilliyimizin və davamlı inkişafın qarantı olan Heydər Əliyev siyasi xəttinə sonsuz sədaqət və xalqa xidmət prinsipləri üzərində qurulmuşdur. Böyük fransız maarifçisi Volter vaxtilə yazırdı ki, “İş ideya üçün yaranmır – ideya iş üçün yaranır”. Bu illərdə Naxçıvan Muxtar Respublikasının keçdiyi hərtərəfli inkişaf yolu da məhz xalq və dövlət üçün formalaşan ideyanın real həyatda təzahürünə çevrilmişdir. Bu gün Naxçıvanda hansı sahəyə baxsan, orada kompleks islahatların aparıldığının şahidi olursan. Ötən dövr ərzində elə böyük nailiyyətlər əldə edilmişdir ki, bu uğurların blokada şəraitində qazanılması inanılmaz gerçəklikdir. Naxçıvanın inkişafdan intibaha qovuşması böyük siyasi xadim, dövlət adamı Ali Məclis sədrinin düzgün idarəetməsinin nəticəsi, Vətən sevgisinin, yurd sahibliyinin misilsiz nümunəsidir.

 

Samir ADIGÖZƏLLİ

İSBAM-ın sədri

24 октября,в Дагестанском государственном театре кукол прошёл XXII Республиканский конкурс чтецов ,среди учащихся общеобразовательных школ «Театру все возрасты покорны»,посвящённый Году театра в России.Порядка 100 юных дарований проявили мастерство художественного слова и удивляли талантливыми выступлениями.Ученик Великентской СОШ Дербентского района, Магомедов Эльдар занял почетное 1-е место в данном конкурсе.Педагог-Якубова З.Н.

24 октября, Глава РД Владимир Васильев принял участие в презентации портала «Мой Дагестан», которая прошла в Историческом парке «Россия – моя история» в Махачкале.

На мероприятии также присутствовал Руководитель Администрации Главы и Правительства РД Владимир Иванов.

Информационный портал (https://mydagestan.e-dag.ru/) предназначен для отслеживания  исполнения приоритетных проектов развития республики -  «Мой Дагестан – моя вода», «Мой Дагестан – мои дороги», а также «Мой Дагестан – комфортная городская среда».

Как отметил министр информатизации, связи и массовых коммуникаций РД Сергей Снегирёв, который представлял портал, ресурс сделан максимально удобным для любого пользователя Интернетом.

«В частности, на портале есть раздел «новости» и «интерактивная карта», где отмечены объекты приоритетных проектов, кликнув на которые можно получить подробную информацию по ним. Также можно найти объект  через стандартный поиск. Фотографии, представленные на портале, сопровождаются описанием и, в том числе визуальным отображением  насколько успешно реализуется тот или иной проект. Кроме того пользователи могут зарегистрироваться на сайте и оставлять комментарии. Ресурс «Мой Дагестан» должен стать точкой, где соединяется народ и власть, в понятной и простой форме рассказывая, что предпринимается для улучшения качества жизни наших граждан»,- заключил Сергей Снегирёв.

Далее выступила заместитель председателя Комитета по образованию, науке, культуре, делам молодежи, спорту и туризму Народного Собрания РД, общественный координатор приоритетного проекта «Мой Дагестан – моя вода»  Анна Безрукова.

Туда входит 48 проектов по Республиканской инвестиционной программе на сумму 2 млрд. 62 млн рублей. «С августа этого года в каждом муниципалитете создана рабочая группа, в которую входят представители общественности непосредственно на местах - джамаат, старейшины, журналисты, блогеры, молодёжные лидеры и т.д. На каждом объекте ведутся работы по осуществлению контроля»,- рассказала Анна Безрукова.

Победитель конкурса управленцев «Мой Дагестан», общественный координатор проекта «Мой Дагестан – комфортная городская среда» Рукият Ахмедова подтвердила тезисы, озвученные Анной Безруковой.

«Мы со своей рабочей группой побывали во всех муниципалитетах республики и большинство из них успешно справляются с поставленными задачами. В 2019 году из федерального бюджета на реализацию программы «Комфортная городская среда» было выделено более 1 млрд. рублей. На эти средства планируется благоустроить 221 общественную территорию. Ряду муниципалитетов при торгах удалось сэкономить бюджетные средства, благодаря чему мы благоустроим дополнительно ещё 7 общественных территорий», - констатировала выступающая.

По словам Рукият Ахмедовой, когда все работы завершатся, у дагестанцев появится возможность иметь в шаговой доступности территории для отдыха.

Она также отметила, что роль общественного координатора оказалась более чем востребованной и актуальной. «Благодаря слаженным действиям рабочей группы удается практически исключить риски, связанные с затягиванием сроков строительства, а также увеличить скорость обмена информацией между муниципалитетами и центром», - выразила уверенность  Рукият Ахмедова.

В свою очередь, председатель регионального отделения «Партии Возрождения села», общественный координатор проекта  «Мой Дагестан – мои дороги» Мухамед Рашидов сказал: «Вот уже больше двух месяцев я езжу по районам и отслеживаю ход проекта. Жители проявляют особое внимание к его реализации, благодарят за проводимую работу. Все выезды приносят только позитивные эмоции, а открытие дорог превращается в настоящий праздник с участием местных жителей. Всё это придаёт общественникам  силы не только для продолжения работы, но и увеличения  её объема».

В  соответствии с проектом  «Мой Дагестан - мои дороги» в 2019 году предусмотрены ремонтные работы на 179 объектах улично-дорожной сети муниципальных образований с объемом финансирования 771 млн рублей. Общая же протяженность ремонтируемых в муниципальных образованиях улиц составляет чуть больше 154 километров.

Отметим справочно, что «Мой Дагестан – моя вода», «Мой Дагестан – мои дороги», «Мой Дагестан – комфортная городская среда» – эти стратегические инвестиционные проекты уникальны не только масштабом вложений и широтой охвата территорий, но, прежде всего, подходом к реализации поставленных задач. Здесь впервые возможность следить за расходованием бюджетных средств получило всё общество, причем контроль этот не формальный, так как за каждым проектом закреплены специальные группы общественного контроля, координаторы которых несут персональную ответственность за воплощение в жизнь каждого этапа.

Эти проекты исходят из ключевых задач, поставленных и озвученных в Послании Главы Дагестана Владимира Васильева Народному Собранию республики, где подчеркивалось, что государственная политика отныне будет ориентироваться на решение насущных проблем человека: обеспечение его безопасности, занятости, роста доходов, создание среды, комфортной для проживания, качественного доступного образования и медицинской помощи. Одни только вложения в усовершенствование систем водоснабжения позволят существенно улучшить обеспечение водой более чем 500 тысяч дагестанцев (https://mydagestan.e-dag.ru/about-project/).

 

Ситуация с заражением сибирской язвой находится на личном контроле у Главы Дагестана Владимира Васильева, об этом напомнил премьер-министр республики Артём Здунов в рамках очередного заседания санитарно-противоэпидемической комиссии регионального Правительства.

 

Вместе со специалистами Минздрава, Роспотребнадзора, Россельхознадзора, ветеринарной службы, полиции была проанализирована проведенная работа по ликвидации очага заражения в Новолакском районе, а также профилактические мероприятия, нацеленные на предупреждение дальнейшего распространения инфекции.

В рамках обсуждения текущего положения дел по заболеванию с отчетами выступили руководители всех заинтересованных ведомств и служб республики.

По словам министра здравоохранения Дагестана Джамалудина Гаджиибрагимова, всего в селении Новокули Новолакского района зарегистрировано пять случаев с подозрением на сибирскую язву, три из них выявлено при осуществлении медицинского наблюдения за лицами, имеющими одинаковый риск инфицирования.

На сегодня все заболевшие госпитализированы в Республиканский центр инфекционных болезней, профилактики и борьбы со СПИДом им. С.М.Магомедова и получают необходимое лечение, состояние больных улучшается. За лицами, имеющими одинаковый риск инфицирования, установлено медицинское наблюдение.

Напомним, причиной инфицирования послужила разделка туши зараженного бычка, завезенного в село Новокули Новолакского района. Мясо заражённого животного изъято и уничтожено по санитарным нормам. В настоящее время, по данным Минсельхозпрода и Роспотребнадзора республики новых очагов заражения не выявлено. На данный момент установлены дезинфекционные барьеры, проведены вакцинация поголовья крупнорогатого и мелкорогатого скота, а также лошадей в районе, профилактические прививки населения, проводятся подворные обходы и санитарно-просветительская работа по вопросам профилактики, клиники и лечения сибирской язвы, установлен жесткий контроль за ввозом и вывозом животных и продукции животноводства.

Отдельной темой премьер-министр поднял вопрос, касающийся места утилизации шкуры инфицированного животного, а также установлению источника заражения бычка – это, по словам Здунова, необходимо сделать как можно быстрее. Представитель МВД по РД заявил, что следственные мероприятия в этой части активно ведутся.

Кроме того, Председатель Правительства республики сделал акцент на подготовку кадров: «Нам надо хорошо готовить специалистов по части предупреждения и локализации очаговых инфекций. Особенно тех, кто работает непосредственно в районах. Если необходимо, выделим для этого средства и проведем обучение», - сказал он.

При этом глава дагестанского кабмина отметил оперативность противоэпидемических и профилактических действий Министерства здравоохранения Дагестана и руководства Новолакского района.

Отметим, что о динамике дважды в день докладывают Председателю Правительства Дагестана и, помимо этого, ежедневно эпидемическую ситуацию мониторит правительственная комиссия. «Все запланированные мероприятия необходимо провести в срок», - заключил премьер.

В тесной связи с первым вопросом в рамках заседания комиссии была затронута тема санитарного состояния г.Хасавюрт.

Буквально вчера премьер-министр, проезжая по территории муниципалитета, наблюдал удручающую картину, связанную с уборкой мусора. Внимание также привлекли лежащие на земле в центре города шкуры животных: «Я не утверждаю сейчас, что шкуры эти заразные – мы об этом не знаем, да и никто не знает: в той маленькой будке, где принимают шкуры, вряд ли определяется их соответствие санитарным нормам. Я думаю, что мэр города знает об этом. Когда мы проводили ревизию по поводу воды в Хасавюрте, было сделано предупреждение. Вы вообще в городе убираете? Мы видим огромное количество мусора кругом, там же пасется домашний скот. Кстати, в желудке зараженного бычка были найдены пакеты целлофановые, веревки и прочее. Вот так и происходит инфицирование», - сделал замечание Артём Здунов, обращаясь к главе городского округа Зайнудину Окмазову.

«По всему видно, что никаких мер не принимается. Город просто весь в грязи. Уже сегодня в Хасавюрт выезжает бригада, в том числе кадастровый работник. Прошу провести встречу с общественностью и духовенством,  задействовать волонтеров, есть службы, которые получают зарплату, и их нужно заставить работать, – город надо очищать от мусора. Помимо этого, все неофициальные и несоответствующие требованиям точки приема шкур надо убрать. Я даю три дня на проработку мероприятий, необходимых для того, чтобы приступить к ликвидации мусорного завала в городе», - сделал жесткие рекомендации премьер-министр.

По итогам его поручений будет создана специальная комиссия и направлена в Хасавюрт, а также подготовлено соответствующее обращение в Прокуратуру РД. Вопрос по санитарно-эпидемической ситуации в городе также взят на контроль.

 

Наши контакты

ГБУ Республиканская газета " Дербент"

Республика Дагестан  г. Дербент

ул.Ленина, д. 48

тел:   4-74-33

Сайт www.derbend.ru зарегистрирован Федеральной службой по надзору в сфере связи, информационных  технологий и массовых коммуникаций.

номер свидетельства ЭЛ № ФС 77 - 70956

дата регистрации 07.09.2017

форма распространения  Сетевое издание

Территория распространения  Российская Федерация, зарубежные страны

языки - азербайджанский, русский

учредители- ГБУ РД редакция республиканской газеты " Дербент"

Настоящий ресурс может содержать материалы 12+

email:gazetaderbend@mail.ru

главный редактор Алифханов Гаджимахмуд Шамилович

JoomShaper
Яндекс.Метрика Индекс цитирования. Рейтинг@Mail.ru